Werken in ploegendienst verhoogt het risico dat een Helicobacter pylori infectie leidt tot een duodenumzweer. Ploegendienst en dan vooral het werken in de nacht, blijkt een risicofactor voor met H.pylori besmette medewerkers. Behandeling van de infectie bij de hoog-risico-groep zal de gezondheid van de medewerkers ten goede komen en helpt zo de economische schade van “maagzweren” te beperken.

Het is al geruime tijd bekend dat peptische ulcera (maag en darmzweren) gerelateerd zijn aan werken op onregelmatige tijden. Over de rol van besmetting met Helicobacter pylori bij het ontstaan van deze klachten wordt geleidelijk meer bekend. Dat het werken in ploegendienst bij met H.pylori besmette medewerkers een duidelijk risico vormt, blijkt uit recent onderzoek van Pietroiusti et al (2006).

Deze Italiaanse groep medici onderzocht een groep werknemers die zich in de loop van twee jaar bij hun (speciaal getrainde) huisartsen hadden gemeld met dyspeptische klachten (pijn en ongemak in de bovenbuik gedurende ten minste vier maanden).

Bij alle patiënten werd op niet-invasieve wijze vastgesteld of sprake was van besmetting met H.pylori. De 546 patiënten waarbij dit het geval was, werden voor nader onderzoek verwezen. In de uiteindelijke onderzoeksgroep werden alleen die mensen opgenomen die niet eerder waren onderzocht of behandeld voor deze klachten.

Een bedrijfsarts bepaalde volgens strikte criteria of de deelnemers in dagdienst dan wel in ploegendienst werkten. Bij de zo geclassificeerde 251 dagdienstwerkers en 102 ploegendienstwerkers werd endoscopie verricht. Daarbij werden drie biopsieën genomen waarmee een eventuele maag- dan wel duodenumzweer kon worden vastgesteld en waarbij ook werd gekeken of sprake was van een H.pylori besmetting (bij 4 dagdienstwerkers en 1 ploegendienstwerker was H.pylori niet aantoonbaar en zij werden geëxcludeerd).

Dagdienstwerkers en ploegendienstwerkers waren goed vergelijkbaar met betrekking tot leeftijd, sekse en maagzweren in de familieanamnese. In de ploegendienstgroep werd wel meer gerookt.

Het bleek dat de prevalentie van duodenumzweren significant hoger was bij ploegendienstmedewerkers (28,7%) dan bij dagdienstmedewerkers (9,3%), ook na correctie voor verschillende verstorende variabelen. De odds ratio (OR) was 3,96 (95%-betrouwbaarheidsinterval 2,10 – 7,47). De prevalentie van maagzweren was onder ploegendienstwerkers 3,9% en bij dagdienstwerkers 1,2%. Er werd geen relatie gevonden tussen peptische ulcera en specifieke beroepen.

Ook bleek de prevalentie van peptische ulcera onder ploegendienstwerkers beduidend hoger bij degenen die in het afgelopen jaar ten minste zeven nachten per maand hadden gewerkt (47,6%) vergeleken met andere ploegendienstwerkers (22,5%). Hier was de OR 3,13 (95% BI: 1,14 – 8,54).

De onderzoekers concluderen dat ploegendienstwerkers die zijn besmet met H.pylori een hoog-risico-groep vormen voor peptische ulcera, met name duodenumzweren. Zij adviseren screening van ploegendienstwerkers op H.pylori en behandeling van de gevonden H.pylori infecties bij deze groep. Hiermee kan het ontstaan van duodenumzweren worden teruggedrongen en ziekteverzuim en economische schade worden voorkomen.

Literatuur:

Shift work increases the frequency of duodenal ulcer in H pylori infected workers
Pietroiusti et al. Occup Environ Med.2006; 63: 773-775
http://oem.bmj.com/content/63/11/773.full