Infectieziekten zijn de hoofdoorzaak van alle acute ziekten. Meestal ontstaan hierdoor kortstondige klachten zoals hoofdpijn, verkoudheid, misselijkheid of diarree. Het ligt voor de hand dat infectieziekten ook via het werk de oorzaak zijn van veel klachten. Gek genoeg weten we niet hoe vaak infectieziekten op het werk een rol spelen. Er is bijzonder weinig over bekend.
Er zijn een aantal typische beroepen waarbij infecties van invloed kunnen zijn op klachten en verzuim. Denk aan boswachters (tekenbeet die de ziekte van Lyme kan veroorzaken) of composteerders (blootstelling aan organisch stof en schimmels met longklachten als mogelijk gevolg). Soms gaat het om beroepen die in zeer specifieke situaties dramatische en zelfs fatale gevolgen kunnen hebben, zoals het geval was bij diverse standwerkers die op de West-Friese floratentoonstelling in Bovenkarspel in 1999 tot de dodelijke slachtoffers behoorden van de veteranenziekte die werd veroorzaakt door de Legionellabacterie. Tijdens de massale uitbraak van vogelgriep onder Nederlands pluimvee in 2003 stierf een veearts aan een mutatie van het H7N7-virus. Tientallen ruimers van het pluimvee kregen ziekteverschijnselen.
Bij dit soort beroepen is het risico evident, de (media)aandacht enorm en kunnen na enig onderzoek en ervaring ook de meest risicovolle situaties in kaart worden gebracht. Belangrijker is het om gestaag te werken aan het in kaart brengen van alle risicovolle situaties. Een periode bijvoorbeeld met hogere temperatuur of vochtigheid op de werkplek is doorgaans risicovoller dan een droge periode met lagere temperatuur. En een boswachter heeft in de winter niets te vrezen, want dan zijn er geen teken. Maar er zijn ook infectieziekten die juist dan floreren, zoals griep en verkoudheid.
Vermoed wordt dat een groot deel van het kortdurend verzuim op het werk voor rekening komt van infectieziekten. Verlies van productiviteit (verminderde conditie van werknemers, fouten en ongevallen) zijn het gevolg. Geïnfecteerde werknemers vormen bovendien een risico voor hun collega's, cliënten, patiënten en het publiek. De werknemer is zowel een risicoloper als een risicovormer. In de voedingsmiddelenindustrie is er sprake van risico's voor de productveiligheid.
Vaak worden de werkgerelateerde klachten niet als zodanig herkend en niet herleid tot een infectie die op het werk is opgelopen. Arbodiensten zouden hier meer alertheid aan de dag kunnen leggen.
Deze website beoogt artsen en arbeidshygiënisten te helpen bij een systematische aanpak van de beroepsinfectieziekten, zowel op het individuele niveau van de werknemer als in het meer epidemiologisch onderzoek naar complete beroepsgroepen en branches.
