KIZA mindmap

Dit is een in de loop van de jaren door Harry Stinis ontwikkeld denksysteem dat de aandachtsgebieden voor infectieziekten en werk zichtbaar maakt. KIZA maakt, waar mogelijk, kennis beschikbaar en legt verbanden. Deze mindmap kan ook u richting bieden bij uw denken en handelen ter preventie en bestrijdign van infectieziekten in en door werk. Hieronder treft u eerst het totaalplaatje.
Daarna worden de verschillende benaderingswijzen en de daarbij behorende perspectieven apart van elkaar, ter verduidelijking en uitleg, geschetst.

I: het totaal beeld 

Deze mindmap geeft :

  • Een overzicht van alle voor infectieziekten en arbeid relevante items vanuit de diverse perspectieven/disciplines
  • Een samenhang tussen de diverse items waar aandacht voor nodig is en waar KIZA inhoud aangeeft
  • Een denkmodel waarbij vanuit ieder item op zich een relatie met elk ander item kan worden gevonden.
  • Een uitstekend beeld van alle mogelijke (preventief gerichte) aangrijpingspunten voor iedere betrokken professie 

In de ogen van de KIZA-redactie is het bij ieder item noodzakelijk ook alle andere voor ogen te houden. Elke verandering van een item kan immers gevolgen hebben voor de benadering en invulling van een ander item of vanuit een ander perspectief.

Een voorbeeld: Een nieuw agens (“emerging” is de internationale term) heeft vanzelfsprekend gevolgen voor alle aandachtsgebieden. Maar ook de ontdekking van een nieuwe risicolopende groep heeft dat of bijvoorbeeld de ontwikkeling van een nieuwe effectieve therapie.

I. Het microbiologische perspectief:
deze bestaat uit de onderdelen van de vaak toegepaste infectieziektencyclus (ook wel als keten beschreven)

II. De beroepsinfectieziekte piramide:
laat zien welke aspecten betrokken zijn bij de beoordeling of er sprake is van een beroepsziekte  

III. Het curatieve werkveld:
Huisartsen en andere curatief werkenden beperken zich meestal tot deze aspecten.

IV. Het bedrijfsgezondheidskundige perspectief en verzuimbegeleiding:
dit perspectief is eveneens toepasbaar als verzekeringsgeneeskundig model bij de beoordeling van (blijvende) arbeids(on)ongeschiktheid in relatie tot infectieziekten.

Let op alle aandachtsgebieden met betrekking tot een afgewogen oordeel over:

  • hervatten of niet
  • ziekte lijden (in relatie tot de eigen functie inhoud)
  • risicovorming (naar tweeden en derden)
  • risicoloperschap (loopt de werknemer extra risico met betrekking tot arbeidsomstandigheden die normaliter wel dragelijk zijn)

Deze moeten alle vier zowel vanuit het ziektebeeld als vanuit het gebruik van geneesmiddelen (verminderd belastbaar door bijwerkingen) overwogen worden.

VI. De beleidskundige benadering vanuit volksgezondheidsperspectief.
Het volksgezondheidskundig perspectief wordt hier beperkt beschreven. De doelgroep is daarbij de gehele Nederlandse bevolking. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de diverse bestuurlijke lagen van de overheid. Iedere werknemer valt daar uiteraard ook onder. Het uitgangspunt is de risicobenadering. Het verantwoordelijke ministerie is VWS (Vollksgezondheid, Welzijn en Sport) met de Geneeskundige Inspectie en onder andere VWA (Voedsel- en WarenAutoriteit) als toezichthoudende instanties.

VII. De beleidskundige benadering vanuit arbeidsomstandighedenperspectief
In principe is hier de Europese regelgeving van kracht, die overigens bijna altijd volledig in de Nederlandse wet is overgenomen. Al naar gelang van de politieke kleur van het Ministerie van SZW worden hier verschillende beleids- en uitvoeringsaccenten gelegd. Maar als basisprincipe geldt de Arbeidsomstandighedenwet met de aanhangende Arbobesluiten en de Arbobeleidsregels.

Werkgevers zijn altijd zelf verantwoordelijk voor een juiste aanpak, de werknemers moeten daaraan meewerken, maar hebben hebben ook inspraak. De Arbeidsinspectie houdt toezicht op het juiste functioneren van dit geheel. Dit kan actief (circa 20% van de activiteiten in de vorm van projecten, voorlichting etc.) of reactief gebeuren (80%, voornamelijk naar aanleiding van ongevallen en klachten, geen actie op beroeps(infectie)ziekten, tenzij deze als klacht binnenkomen)

De Arbodiensten zijn de adviserende, gecertificeerde instanties. Op hun functioneren is geen direct toezicht. De bedrijfsartsen vallen, wat hun medisch werk betreft, onder de tuchtrechtspraak. Maar verder is er geen direct toezicht op hun functioneren.