Pathogene E. Coli
bv. STEC , VTEC, E coli (non) O157, hamburgerziekte
Shigatoxineproducerende  E.coli

KIZAQUICK: Hier alleen de arbeidsrelevante zaken! Voor overige informatie zie Links

Kerninformatie

Link naar meer info

Algemeen

De E. coli is een darmbewoner bij alle warmbloedige dieren en dus ook onderdeel van de normale darmflora van de mens. Soms kan de mens er zelf ziek van worden als de E. Coli bepaalde virulentiefactoren en toxines bezit. Er zijn nu 6 groepen diarreeveroorzakers bekend die elk op eigen pathofysiologische wijze werken: enteropathogene E. coli (EPEC), enteroinvasieve E. coli (EIEC), enterotoxigene E. coli (ETEC), enteroaggregatieve E. coli (EAEC of EAggEC), diffuus-adhererende E. coli (DAEC) en enterohemorragische E. coli (EHEC). Deze 6 typen E.Coli zijn zoönosen (van dier op mens overdraagbaar). Regelmatig doen zich epidemieën van deze zoönosen voor zoals in Duitsland 2011.
Vóórkomen in Nederland: 0,22 -0.35 per 100.000 mensen
(naast incidentele uitbraak bv STEC O157)

RIVM richtlijn LCI

Symptomato- logie

• A-symptomatisch verloop
• Gastro-enteritis: diarree (begint mild,waterig tot hemorrhagisch), buikpijn/buikkrampen, soms braken
• Geen tot lichte koorts
• 2-7% (STEC) krijgt een heamolytisch uremisch syndroom (HUS): hemolytische anemie+ thrombopenie + acute nierinsufficiëntie
• let op, ook kunnen infecties(leidend tot sepsis) optreden van  urinewegen, genitale organen, longen, prostaat, CZS (menigitis vnl bij zuigelingen)

Verloop

Klachten duren 2-9 dagen (gemiddeld 4) afhankelijk van de  leeftijd. Diarree begint na 1 tot 3 dagen bloederig te worden. HUS kan zich tot 14 dagen na de diarree ontwikkelen. Bij HUS overlijdt 2-9% en krijgt 25% chronische nierfunctiestoornissen waarvan 3 %  terminaal. Tenslotte ontstaat bij 0-15%, meestal tijdelijk, diabetes mellitus

Incubatietijd

3-4 dagen met een range van 1-12 dagen , afhankelijk van het type E. Coli.

Besmettelijk-heid

Infectieuze dosis: 10-100 bacteriën maakt 50% mensen ziek
Attack rate:                     met sympt   symptoomloos:
Kinderdagverblijf            22 %                     ??
Ouders thuis                     ??                       28%
Kinderen thuis                  ??                       46%
Huishoudens als geheel  5-20%                                              

Uitscheiding (ook bij symptoomlozen):

• Volwassenen: 2-62 dagen (mediaan 17)
• Kinderen: 11-59 dagen (mediaan 29);bij uitz. 4 maand

Seizoensfactor: 60% tussen juni en september

Risico-bronnen

Reservoir:

• Runderen en kalveren (meest frequent); 5-10 % is besmet
• Paarden,
• Geiten, schapen  en lammeren
• Varkens
• Herten
• Konijnen
• Watervogels (eenden en meeuwen)
• Kippen, kalkoenen

Bronnen van  infectie bij de mens:

• Mest van bovengenoemde dieren
• Alle voedsel
  • (rauw) Vlees van bovengenoemde dieren
    •         (rauwe) Zuivelproducten, (bv Franse kaasjes)
    •         (rauwe) Groenten, dressings
    •         Gedroogd vlees (worst)
    •         Vruchtensappen, appelcider
• Alle voorwerpen:
  • deurknoppen etc
  • Kinderspeelgoed
• Zand,modder (bodem): de bacterie overleeft weken bij lage temp.
• Oppervlaktewater: idem
• Rioolwater
• Feces van de mens

Overdracht

Porte d’ entrée:  de mond
Het toxine tast de darmwand aan en bacterie komt het lichaam binnen.

• Via besmet voedsel
• Via besmet water
• Via besmette dieren(direct en indirect) 
• Via vliegen
• Via besmette mensen (direct en indirect)
• Via  besmette voorwerpen en besmet materiaal
• Airborne via stof?

Wie treft het beroepsmatig

Iedereen die contact heeft met bovengenoemde besmette bronnen zoals:

• dierverzorgers
• dierenartsen
• dierentuinmedewerkers en bezoekers
• boeren
• slachters
• vleesverwerkers
• werkers/bezoekers kinderboerderijen
• werkers/bezoekers zorgboerderijen
• werkers/bezoekers kinderdagverblijven
• werkers/bezoekers zorginstellingen, verpleeghuizen
• verzorgers incontinente patiënten
• basisscholen laagste groepen
• mestverwerkers
• mest transport
• vee transport
• wasserijpersoneel
• waterwerkers?
• rioolwerkers?
• grondwerkers (mest)?
• zuivelwerkers?
• schoonmakers?
• laboratoriumpersoneel
• zakelijke reizigers bij toevallige uitbraken maar ook travellers diarree
• militairen
• werknemers die met voedingsmiddelen werken

Casus, uitbraken

• Bezoek aan kinderboerderij
• Eten hamburgers, Filet Americaine
• Uitbraak op cruiseschip
• Na zwemmen in oppervlakte water
• Contact met hond

Medisch kwetsbaren

Ernstiger verloop bij:

• leeftijd jonger dan 5 jaar
• leeftijd ouder dan 65
• antibioticagebruik!
• verhoogd aantal leukocyten in bloed

Eerder oplopen bij mensen:

• met immuunincompetentie
• met ernstige neutropenie
• met functionele leukocyten disfuncties
• post transplantatie
• met urine afvoerproblemen (catheters!)

Het gaat hier ook om mensen die in het algemeen eerder E.Coli infecties oplopen

Zwanger-schap

Preventie en Bescherming

Bronaanpak (besmet dier en voedsel, besmette mens)

Strenge persoonlijke hygiëne

• Handhygiëne
• Toilethygiëne

Bij besmette personen/uitbraak  hetzelfde PLUS:

• Schoonhouden werkomgeving
• Scheiding zieken en gezonden (isolatie)
• Let op luiers verwisselen, melk(flesje) klaarmaken
• Handschoenen en schort
• Houd rekening met reeds besmette collega’s en mensen zonder symptomen , die toch besmettelijk kunnen zijn

BAH-principe KIZA
 

Vaccinatie

Niet beschikbaar

Arbobeleid

RI&E:

• opsporen aanwezigheid potentiële bronnen
• opsporen kwetsbare werknemers.

Monitoring
verzuimoorzaken bij verzuim door diarree (mede aan de hand van bekende uitbraak op dat moment)

Voorlichting
over potentiële bronnen, belang strenge hygiëne, belang melden diarree en niet hervatten voordat toestemming van deskundige

Instructie:
goede hygiëne handenwassen. Bij uitbraak specifieke maatregelen.

PAGO/PMO:
diarree-anamnese (ook omgeving), checken kwetsbaarheid

Technische voorzieningen:
voorkomen fecale besmetting product, collega’s en derden door bijvoorbeeld toepassen handfree kranen en deurknoppen.

Melden als beroepsziekte bij NCvB:
indien bron op werk bewezen of waarschijnlijk is

- RIE (KIZA)
- PMO (KIZA)

Verzuimbeleid

Alleen bij zekere goede hygiëne vormt men geen risico (collega’s, product en derden). Indien men dit niet vertrouwt: weren van werk. Bij voedselbereiding zie hcapp’s

Risico voor derden

Aanwezig!  Zeker bij onvoldoende hygiëne: via voedsel, direct en indirect contact

Bijzonder-heden

!  Termen die gebruikt worden: Hamburgerziekte, STEC O157, EPEC, ETEC, DAEC, EIEC, EAEC of EAggEC,EHEC, HUS, VTEC
!  Vooral de  eigenschappen (adhesievermogen, toxines) van de  specifieke E.Coli bepalen de ernst van de symptomen.  
! Ook antibiotica resistentie kan in toenemende mate een rol spelen bij de risico-inschatting
! GGD doet menselijk brononderzoek, nVWA bij dieren en producten